Tadımda yoğunluk neyi anlatır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir kavramdır; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar bilhassa yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos aroma profili benzeri tüple korunan bir kutu ile romeo julieta no. 2 tekli gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda kaydetmek gerekir, zira bellek kısa sürede kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı azaltır çünkü kalabalık ortamlarda ince notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak hem de kriterleri baştan netleştirmek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbirini destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona aynı kalmaz; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken acele edip hüküm vermek sık görülen bir hatadır. Başlangıç bölümde koku genellikle hafif ama net gelir tabii ki bu düzen her üründe aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü gerçek karakter genellikle bu kısımda gizlidir. İkinci evrede yoğunluk çoğu zaman zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek fayda getirir. Sonlara doğru sıcaklık arttığından sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan tütün kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Her evre için ayrı bir puan yazmak daha adil değerlendirme verir. Bölümlerin sınırı çoğu zaman net olmaz, o nedenle kabaca üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını değiştirmemek gerekir. Art arda çekmek ısıyı artırır ve aromayı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha okunur kılar mutlaka aynı aydınlatma ve sessiz bir köşe seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu da değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. 1 hafif notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan yoğun aromayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve yorum doğruluğu yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır hem de sonradan bakıldığında neyi kastettiğiniz hemen hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu ise yumuşak notaları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes almak gerekir öte yandan yarım puanlar yazmak fazladan bir yük getirir. Skalayı her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı mümkün kılar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü dengeli aromalar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca belirgin hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın hızını hem de aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu yüzden kül çizgisinin düzgün ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk daha çabuk ısınır, dolayısıyla keskin notalar erken belirir nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma hızı de tadı hemen etkileyen bir etkendir. Kalın çubuklarda duman daha serin gelir ve aromalar sonradan belirir ve bu çabukluk aromanın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme dengesizse yorum bölümüne eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha okunur yapar ama gücünü düşürmez tersine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı kayıtlara yazmak gerekir. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı günde tadarken ilk olarak dar çaplıyı ardından geniş çaplıyı seçmek mantıklıdır. Böylece güçlü tat hafif olanın tadını gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: damaktaki tat ve burnun yakaladığı koku hâlbuki ikisi karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu doğru ölçmek için ikisini ayrı ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta önemsiz görünse de sonuçları epey etkiler. Dumanı dudaktan verirken burundan yavaşça çıkarmak burun geçişi denemesidir örneğin hafif bir soluk aromayı daha zengin gösterir. Short churchills benzeri kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını belirgin gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler güvenilir olmaz. Yirmi dakikalık ince puro gibi ince bir çubuk ise fındıksı notayı daha kısa geçirir sert bir çekiş ise ince tonları örter. Güç damakta zayıf ama koku tarafında yüksek olabilir benzer biçimde ağır bir öğünden sonra algı azalır. Bu iki notu karşılaştırmak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi kişiler için önce koku yoluyla gelen ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Zamanla dil tarafı de detay göstermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız yorulduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden sonra oda sıcaklığında su almak iyi bir alışkanlıktır bu basit önlem yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills neye benzer gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su daha uygundur zira yorgun bir ağız en güçlü notayı dahi soluk hissettirir. Şekersiz kahve kakao tonlarını güçlendirir, şekerli içecek ise notaları gölgeler üstelik buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır ve tat hissini azaltır. Romeo y julieta puritos puro gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri suyla daha temiz anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası bozmaz nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra baharatlı notalar olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde çay da kullanılabilir; önemli olan seçimin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından iki üç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Sigarillo ölçüsünde yanış hızlı olduğundan yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak silinebilir. Bu yüzden ilk çekişler ile bitiş arasındaki farkı görmek daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü izlemeyi rahatlatır zira her nefesin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü ise sedir tonunu hızla gösterip sona erer çünkü değişim uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle sakin ve dengeli çekiş önerilir. Teneke kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur bu nedenle not almayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bunu ayrı kaydetmek yararlıdır. Ölçü kısaldıkça aroma ayrıntısı azalır, fakat güç hissi korunabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy notlarıyla birebir kıyaslamamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında kesin bir fikir sunmaz yani her tadım bir öncekinin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ile saat izlenimi etkiler bu düzen birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir not defteri tutmak işe yarar yoksa aynı aromalar her seferinde yeniden öğrenilir. San cristobal 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde denendiğinde sedir notası değişiyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da boşa emeğe neden olur. Tarih, çubuk adı ve puan tabloya yazılmalı nitekim en eski kayıtlar ileride okunduğunda şaşırtıcı farklar gösterir. Notlar arasında iki basamaktan fazla fark varsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa ifadeler ayrıntılı anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin ahşap tonu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. İleride bakıldığında net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü ise tatların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme etmek zorunda değildir. İkisi çoğu zaman birbirine karıştırılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu ikisini ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro benzeri küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir notasını net verebilir örneğin ağır bir içim sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir notasını yüksek tutar üstelik ağır bir içim notasız da olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro yüksek lezzet verebilir tersi hâl de geçerlidir. Farkı görmek için iki ayrı not tutmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Dolgunluğa bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki ürün arasında aroma farkı aramak ince bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Ortam, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar böylece keskin tonlar öne geçer bu nedenle ortam şartlarını de deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli havada de çekiş ağırlaşır hem de aroma silikleşir ısı de tütünün yanma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir aksi halde farklı günlerde çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür tadım anı planlarken bunu unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku de algıyı bozar oysa asıl etken sıklıkla odadaki hava veya koku olur. Değerlendirmeyi her seferinde aynı odada yapmak en güvenilir yöntemdir. Havasız bir ortamda duman birikirse sonraki çubuğun aroması hatalı okunabilir. Kapı aralığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı çok güçlüyse kül düzeni bozulur.